ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ចុងក្រោយនេះ តម្លៃប្រេងឆៅនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិបានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ បន្ទាប់ពីស្ថានការណ៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានធូរស្រាលឡើង និងការដឹកជញ្ជូនប្រេងតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz បានវិលត្រឡប់មករកភាពប្រក្រតីឡើងវិញ។ តម្លៃប្រេង Brent បានធ្លាក់មកនៅជុំវិញ ៧៣ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈប្រេង WTI បានធ្លាក់មកក្រោម ៧០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលជាកម្រិតទាបបំផុតចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីបរទេស ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃប្រេងពិភពលោក គឺជាដំណឹងល្អសម្រាប់ពលរដ្ឋ អាជីវកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល។ ការថយចុះនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈមិនត្រឹមតែជួយកាត់បន្ថយការចំណាយលើការធ្វើដំណើរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានទៅលើថ្លៃដឹកជញ្ជូន ទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ការផលិតកសិកម្ម និងអតិផរណាផងដែរ។

តើហេតុអ្វីបានជាតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះ?

អ្នកវិភាគទីផ្សារថាមពលអន្តរជាតិលើកឡើងថា កត្តាសំខាន់ៗដែលជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះរួមមាន៖

• ការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា
• ការបើកដំណើរការឡើងវិញនៃច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងសំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក
• ការរំពឹងថាប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នឹងបង្កើនការនាំចេញប្រេង
• កំណើនតម្រូវការប្រេងសកលមានភាពយឺតជាងការរំពឹងទុក
• ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងសកលនៅតែមានច្រើនជាងតម្រូវការ។

របាយការណ៍ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ របស់អង្គការថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) បានព្យាករថា តម្រូវការប្រេងសកលនៅឆ្នាំ២០២៦ នឹងថយចុះ ខណៈការផ្គត់ផ្គង់អាចកើនឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០២៧ ដែលអាចធ្វើឱ្យទីផ្សារប្រេងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលើសផ្គត់ផ្គង់។

ផលវិជ្ជមានចំពោះជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ

១. កាត់បន្ថយចំណាយលើការធ្វើដំណើរ

សម្រាប់ពលរដ្ឋដែលប្រើប្រាស់ម៉ូតូ និងរថយន្តជាមធ្យោបាយធ្វើដំណើរប្រចាំថ្ងៃ ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃសាំង និងម៉ាស៊ូតអាចជួយសន្សំប្រាក់បានយ៉ាងច្រើនក្នុងមួយខែ។

ឧទាហរណ៍ ម្ចាស់រថយន្តម្នាក់ដែលប្រើប្រាស់ប្រេងប្រមាណ ១៥០ លីត្រក្នុងមួយខែ អាចសន្សំប្រាក់បានរាប់ម៉ឺនរៀល ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះពី ២០០ ទៅ ៤០០ រៀលក្នុងមួយលីត្រ។

ក្នុងបរិបទដែលប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារមួយចំនួននៅមិនទាន់ងើបឡើងពេញលេញក្រោយការធ្លាក់ចុះសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល ការកាត់បន្ថយចំណាយលើប្រេងឥន្ធនៈគឺជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាពចំណាយរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

២. បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូនទំនិញ

ប្រេងឥន្ធនៈគឺជាធាតុដើមដ៏សំខាន់សម្រាប់វិស័យដឹកជញ្ជូន។ នៅពេលតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន និងអ្នកប្រកបអាជីវកម្មឡូជីស្ទីកអាចកាត់បន្ថយចំណាយប្រតិបត្តិការ។

ជាលទ្ធផល៖

ថ្លៃដឹកជញ្ជូនទំនិញពីកំពង់ផែទៅកាន់ទីផ្សារ អាចធ្លាក់ចុះ។

ថ្លៃដឹកកសិផលពីខេត្តមករាជធានីភ្នំពេញ អាចមានតម្លៃសមរម្យជាងមុន។

សម្ពាធលើថ្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃត្រូវបានកាត់បន្ថយ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក អត្ថប្រយោជន៍នេះមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

៣. ជួយកសិករ និងវិស័យកសិកម្ម

វិស័យកសិកម្មគឺជាឆ្អឹងខ្នងមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ កសិករជាច្រើនប្រើប្រាស់ប្រេងម៉ាស៊ូតសម្រាប់៖

• ម៉ាស៊ីនបូមទឹក
• ត្រាក់ទ័រ
• ម៉ាស៊ីនភ្ជួររាស់
• ការដឹកជញ្ជូនកសិផល

នៅពេលតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះ កសិករអាចកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម ដែលជួយបង្កើនប្រាក់ចំណេញ និងភាពប្រកួតប្រជែងនៃកសិផលកម្ពុជា។

ជាពិសេស ក្នុងពេលដែលវិស័យកសិកម្មកំពុងប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការប្រកួតប្រជែងពីប្រទេសជិតខាង ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃប្រេងគឺជាកត្តាវិជ្ជមានមួយសម្រាប់កសិករ។

៤. ជួយគ្រប់គ្រងអតិផរណា

អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនបានចាត់ទុកថា តម្លៃប្រេងគឺជាកត្តាសំខាន់មួយដែលប៉ះពាល់ដល់អតិផរណា។

នៅពេលប្រេងឡើងថ្លៃ៖

• ថ្លៃដឹកជញ្ជូនកើនឡើង
• ថ្លៃផលិតកម្មកើនឡើង
• ថ្លៃម្ហូបអាហារ និងទំនិញប្រើប្រាស់កើនឡើង
• ផ្ទុយទៅវិញ ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃប្រេងអាចជួយទប់ស្កាត់សម្ពាធអតិផរណា និងរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃទំនិញនៅលើទីផ្សារ។
• សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានចំណូលមធ្យម និងទាប កត្តានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំង ព្រោះវាជួយរក្សាអំណាចទិញរបស់ពួកគេ។

៥. ជំរុញសកម្មភាពអាជីវកម្ម

អាជីវកម្មជាច្រើននៅកម្ពុជា ដូចជា៖

• ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន
• រោងចក្រ
• សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs)
• វិស័យទេសចរណ៍
• សុទ្ធតែពឹងផ្អែកលើថាមពល និងប្រេងឥន្ធនៈ
• នៅពេលចំណាយថាមពលធ្លាក់ចុះ អាជីវកម្មអាច៖
• បង្កើនការវិនិយោគ
• ពង្រីកសកម្មភាពផលិតកម្ម
• បង្កើតការងារថ្មី
• បង្កើនប្រាក់ចំណេញ
• ដែលទាំងអស់នេះរួមចំណែកជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

តើតម្លៃប្រេងនៅកម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះកម្រិត?

ទិន្នន័យផ្លូវការដែលដកស្រង់ពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បង្ហាញថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានជូនដំណឹងអំពីតម្លៃប្រេងសាំង និងម៉ាស៊ូតដែលត្រូវលក់រាយចាប់ពីវេលាម៉ោង ១ រសៀល ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយតម្លៃសាំងធម្មតា​ គឺត្រឹមតែ ៤៣៥០រៀលក្នុងមួយលីត្រ រីឯតម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូតតម្លៃ ៤២៥០រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា។

ការធ្លាក់ចុះនេះស្របទៅនឹងនិន្នាការតម្លៃប្រេងនៅទីផ្សារពិភពលោក ដែលកំពុងធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់។

តើការធ្លាក់ចុះនេះអាចបន្តទៀតដែរឬទេ?

ការព្យាកររបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិជាច្រើនបង្ហាញថា តម្លៃប្រេងអាចបន្តស្ថិតនៅកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមធ្យម ប្រសិនបើ៖

• ស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមិនវិលត្រឡប់ទៅរកភាពតានតឹង
• ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពីប្រទេសផលិតធំៗនៅតែមានស្ថិរភាព
• សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមិនងើបឡើងលឿនពេក

IEA និងអ្នកវិភាគទីផ្សារជាច្រើនរំពឹងថា ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងនៅឆ្នាំ២០២៧ អាចលើសតម្រូវការ ដែលនឹងបន្តដាក់សម្ពាធឱ្យតម្លៃប្រេងស្ថិតនៅកម្រិតទាបជាងអំឡុងពេលវិបត្តិថាមពលកន្លងមក។

ទោះជាយ៉ាងណា ទីផ្សារប្រេងនៅតែប្រឈមនឹងហានិភ័យពីកត្តាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សង្គ្រាម ឬគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ដែលអាចធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងប្រែប្រួលភ្លាមៗបាន៕